Passie voor de iep

Klaas Schuurman

Klaas Schuurman, beleidsmedewerker groen van de gemeente Winsum, vertelt over zijn passie voor de iep, de Bomenwacht en de noodzakelijk gezamenlijke aanpak van boomziekten. 

We kennen allemaal wel de karakteristieke wegbeplantingen van de door zeewind kromgebogen iepen. Helaas staan de meeste iepen er niet meer. Jarenlang sneuvelden er grote aantallen door de iepziekte. Daarmee was de iep lange tijd het zorgenkindje van groenbeheerders. Uitvalpercentages van meer dan tien procent per jaar waren voor veel beheerders de harde werkelijkheid. Alleen al tussen 2005 en 2011 werd 11,6 procent van de klonale iepen in de gemeente Winsum gesaneerd. Daarmee dreigde de karakteristieke boom uit het landschap te verdwijnen. Te meer omdat er nauwelijks iepen werden aangeplant. Oude soorten werden niet meer vertrouwd en de nieuwe soorten moesten zich nog bewijzen. 

De gemeente Winsum onderschreef de urgentie voor een georganiseerde aanpak van de ziekte en sloot zich aan bij de ondertussen opgerichte Iepenwacht. Door de systematische aanpak werd de neerwaartse spiraal doorbroken en bedroeg het uitvalspercentage in 2012 nog slechts 0,11 procent. Dat betekent dat er slechts één aangetaste iep werd aangetroffen. Een prima resultaat. 

Na regen gloort ook voor de iepen weer zonneschijn. Genoemde resultaten bieden de waardevolle boomsoort weer perspectief. De iepziekte lijkt onder controle. Bovendien komen er steeds resistente iepen beschikbaar. De laatste jaren planten wij dan ook weer iepen. Om de risico's te beperken, gebruiken we ook meer soorten die soms gemengd worden aangeplant. Dit geldt overigens niet alleen voor iepen. 

De Iepenwacht maakte zich sterk voor grootschalige herplant van iepen. Dit leidde tot een subsidie van het Waddenfonds voor herstel van iepenbeplantingen in het waddengebied. Als bijna waddengemeente komt ook onze gemeente daarvoor in aanmerking. We gaan in de omgeving van Den Andel dan ook nieuwe iepen planten. Deels vervangen we ook populieren door 'Ulmus resista Rebona’. Daarmee versterken we de bomenstructuur zoals benoemd in ons bomenbeleidsplan. Concreet betekent dit dat we de bomenrij van Rasquert naar Den Andel doortrekken richting Westernieland. Daarbij planten we om en om 'Ulmus resista New Horizon’ en 'Ulmus ‘Clusius’. Bij de dijkcoupure in de Noordpolderweg planten we twee zogenaamde bakenbomen in de vorm van de 'Ulmus Laevis'. 

In ons bomenbeleidsplan staat dat de gemeente aangesloten wil blijven bij de Iepenwacht. De ingezette koers om de naam te veranderen in Bomenwacht wordt onderschreven. De iep is weliswaar niet langer een zorgenkindje, maar vraagt wel blijvende aandacht. Daarnaast rukt de essentaksterfte op die nadrukkelijk onze aandacht vraagt. Daarmee is voor mij ook meteen het bestaansrecht van de Bomenwacht verklaard. Zo blijven er in de toekomst waarschijnlijk altijd wel bedreigingen die een gecoördineerde aanpak vragen. 

Voorjaar 2014 vervangen wij in Baflo een laanbeplanting van door essentaksterfte aangetaste goudessen door iepen (Ulmus Dodoens). Door de succesvolle gezamenlijke aanpak van de iepziekte, is er weer een extra alternatief beschikbaar die we bijna dreigden te verliezen. De iep hoort gewoon in ons landschap thuis en gelukkig kunnen we concluderen dat het wel gaat lukken om haar te behouden.

 

Terug naar het overzicht

Groningen

De Iepenwacht is een samenwerkingsverband van verschillende organisaties voor het behoud van de iep in ons land. Groningen heeft haar eigen provinciale afdeling.